Narażenie pracowników na czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym wymaga szczególnej kontroli ze strony pracodawcy polegającej m.in. na rejestrowaniu takich prac, monitorowaniu narażenia oraz wprowadzeniu skutecznych środków ochrony.

Wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym[1] stanowią:

1) substancje chemiczne spełniające kryteria klasyfikacji jako rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość  kategorii 1A lub 1B [2];

2) mieszaniny zawierające substancje wymienione w pkt 1 w stężeniach powodujących spełnienie kryteriów klasyfikacji mieszaniny jako rakotwórczej, mutagennej lub działającej szkodliwie na rozrodczość j kategorii 1A lub 1B [2];

3) czynniki lub procesy technologiczne związane z uwalnianiem substancji chemicznych i mieszanin o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone poniżej:

I. Czynniki fizyczne

1. Promieniowanie jonizujące.

II. Procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym:

1. Produkcja auraminy.

2. Prace związane z narażeniem na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, obecne w sadzy węglowej, smołach węglowych i pakach węglowych.

3. Prace związane z narażeniem na pyły, dymy i aerozole tworzące się podczas wypalania i elektrorafinowania surówek miedziowo-niklowych.

4. Produkcja alkoholu izopropylowego metodą mocnych kwasów.

5. Prace związane z narażeniem na pył drewna.

6. Prace związane z narażeniem na krzemionkę krystaliczną - frakcję respirabilną powstającą w trakcie pracy.

7. Prace związane z narażeniem przez skórę na działanie olejów mineralnych użytych wcześniej w silnikach spalinowych wewnętrznego spalania w celu smarowania i schładzania części ruchomych silnika.

8. Prace związane z narażeniem na spaliny emitowane z silników Diesla.

W związku z obowiązkiem rejestrowania prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym oraz pracowników, którzy wykonują tego typu prace,  kierownicy stanowisk pracy lub osoby przez nich wyznaczone  prowadzą Rejestr prac i pracowników.

Rejestry powinny wypełnić wszystkie stanowiska pracy (pracownie, zakłady lub zespoły pracowników), których pracownicy używali bądź mieli kontakt w UJ z czynnikami rakotwórczymi, mutagennymi lub reprotoksycznymi w bieżącym roku kalendarzowym.

Rejestry składają się z następujących części:

• A – część ogólna z charakterystyką stanowiska pracy, zawierająca wykaz substancji, mieszanin, czynników i procesów technologicznych, uzasadnienie konieczności ich zastosowania oraz rodzaje wdrożonych na stanowisku pracy środków profilaktycznych.
• B – część szczegółowa z charakterystyką narażenia na substancje chemiczne lub ich mieszaniny o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym wraz z rejestrem pracowników.
• C – część szczegółowa z charakterystyką narażenia na promieniowanie jonizujące wraz z rejestrem pracowników.
• D – część szczegółowa z charakterystyką narażenia na procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym wraz z rejestrem pracowników.

Dokumentem pomocniczym przy sporządzaniu Rejestrów jest Wykaz substancji chemicznych stwarzających zagrożenie, zawierający m.in. substancje o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym.

W związku z obowiązkiem przekazania przez Uniwersytet Jagielloński rocznej informacji o substancjach chemicznych, ich mieszaninach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy. Rejestry prac i pracowników należy przesłać na adres inspektorat.bhp@uj.edu.pl do dnia 5 grudnia 2025 r.  Dokumenty powinny być zaszyfrowane zgodnie z RODO. Metody zabezpieczeń danych osobowych oraz miejsca ich przetwarzania w Uniwersytecie Jagiellońskim dostępne są tutaj.

Dokumenty pomocnicze:

• Wytyczne dla osób wypełniających formularze do sprawozdania za dany rok kalendarzowy

Przykłady wypełnionych formularzy:

• część A
• część B
• część C
• część D

(pliki dostępne są po zalogowaniu)

W przypadku jakichkolwiek pytań, wątpliwości prosimy o kontakt z poniższymi pracownikami:

• mgr inż. Marek Majer, tel. kom. 519-516-484
• mgr inż. Paweł Kopeć, tel. kom. 506-006-742